Kendama – Và Tôi Nhận Ra Con Mình Đã Lớn Hơn Trước
Kendama là một món đồ chơi bằng gỗ truyền thống của Nhật Bản. Tôi biết đến nó từ hồi còn ở Việt Nam, khi lướt qua vài trang truyện Doraemon. Khi đó tôi chỉ thấy nó lạ lạ: một “cây búa” bằng gỗ với ba mặt lõm và một quả bóng sơn đỏ chót buộc bằng dây. Nhìn qua thì đơn giản lắm, tưởng như chẳng có gì đặc biệt.
Thực ra cách chơi cũng không phức tạp: nâng quả bóng sao cho rơi vào một trong các đế lõm, hoặc khó hơn là làm sao để đầu nhọn xuyên chính xác vào lỗ của quả bóng. Nghe thì vậy thôi. Nhưng khi tự tay làm mới biết không hề dễ.
Tôi hụt liên tục, bóng văng ra ngoài. Có lúc tưởng gần được thì lại trượt ngay trước mắt. Sau vài lần thất bại, cảm giác đầu tiên của tôi là… chán. Tôi từng nghĩ: “Trò này có gì hay đâu?” Và thú thật, đó cũng chính là phản ứng của thằng nhóc vài năm trước.
Hồi đó nó khoảng 4–5 tuổi. Cầm Kendama lên, thử vài lần không được là mặt đỏ bừng. Thất bại thêm hai ba lần nữa là quăng vào một góc. Rồi chạy đi tìm thứ khác hấp dẫn hơn — thường là ôm cái tivi mở YouTube xem hoạt hình cho quên chuyện vừa bực mình.
Tôi cũng không nghĩ nhiều. Tôi chỉ xem Kendama là một món đồ chơi hơi khó, thế thôi.
Nhưng dạo gần đây thì khác.
Nó đã hơn 6 tuổi, chuẩn bị vào lớp 1. Một buổi chiều, tôi thấy nó đứng ở góc phòng, cầm Kendama tập lại. Vẫn rơi bóng. Vẫn hụt. Nhưng lần này không bỏ.
Nó hạ thấp đầu gối mỗi khi nâng bóng. Tay phải cầm chặt Kendama, còn tay trái đặt ra sau lưng. Tôi không biết ai chỉ nó tư thế đó, nhưng nó giữ đúng động tác ấy mỗi lần tập. Nhìn nó đứng vậy, tay trái đặt sau lưng, mặt nghiêm lại, tôi thấy nó nghiêm túc đến kỳ lạ — chỉ là một trò chơi thôi mà. Tay chậm lại. Mắt nhìn chằm chằm vào quả bóng đỏ như thể cả thế giới chỉ còn mỗi chuyển động đó. Thất bại rồi làm lại. Thất bại rồi làm lại. Không còn cảnh quăng đồ vào góc phòng nữa.
Tôi đứng đó và nhận ra mình đang thấy một điều khác đi. Trước đây chẳng có gì giữ nó tập trung lâu được như vậy — ngoài cái tivi ra. Còn bây giờ, chỉ một cây Kendama thôi mà nó có thể đứng tập lâu đến như vậy, không rời mắt.
Đi học về là ôm Kendama. Ăn cơm xong cũng cầm lên tập thêm vài lần. Trước khi ngủ vẫn phải lôi “cây búa gỗ” ra biểu diễn vài đường rồi mới chịu đi đánh răng. Một ngày của nó dạo gần đây gần như chỉ có Kendama.
Rồi khoảnh khắc đó cũng đến. Lần đầu tiên quả bóng đỏ rơi gọn vào đế lõm lớn. Nó không nhảy cẫng lên. Không hét to. Chỉ khựng lại một nhịp, ánh mắt sáng lên.
Rồi nó làm tiếp. Đế lõm nhỏ. Vào. Đế còn lại. Vào.
Tôi bắt đầu thấy khác rồi. Nó không còn chỉ tập một vị trí nữa, mà lần lượt chinh phục từng đế lõm như thể đang tự đặt thử thách cho mình.
Và cuối cùng là vị trí khó nhất — đưa quả bóng lên đúng đỉnh “cây búa gỗ”, để đầu nhọn xuyên chính xác qua lỗ bóng. Động tác này với tôi gần như chỉ có ăn may mới làm được. Tôi có thể cho bóng vào các đế lõm khác, nhưng riêng cú này thì làm rất nhiều lần đều trật hết.
Nó hạ gối, tay phải giữ chặt, tay trái vẫn đặt sau lưng. Quả bóng đỏ vung lên, chao nhẹ một vòng rồi… cắm thẳng xuống đỉnh búa.
Lúc đó tôi biết đây không còn là ăn may nữa. Nó đã thật sự kiểm soát được “cú nâng bi” của mình.
Tôi thích nhìn nó lúc đó. Không phải vì thành tích. Mà vì cái cách nó tận hưởng một kết quả nhỏ sau rất nhiều lần thất bại. Cái cảm giác tự mình làm được một điều trước đó tưởng như quá khó.
Khi đã tự tin hơn, nó bắt đầu rủ tôi thi. Dĩ nhiên tôi làm có được đâu, hụt lên hụt xuống y như ngày đầu tiên. Nhưng rồi tôi bắt đầu quan sát kỹ hơn cách nó nhún chân, cách cổ tay chuyển động. Tôi làm chậm lại, tập trung hơn. Và cuối cùng, viên bi đỏ cũng vào được đế lõm. Thậm chí có một lần tôi “ăn may” đặt bóng vào đúng đỉnh chóp, cảm giác như trúng số vậy.
Tôi cười khoái chí y như nó.
Hai cha con đứng đó, chỉ với một món đồ gỗ và một quả bóng đỏ. Không có gì đặc biệt cả, chỉ là đứng tập, trật lên trật xuống rồi lại làm lại.
Và chính trong những khoảnh khắc đó, tôi nhận ra con đã thay đổi. Trước đây làm không được là bỏ, còn bây giờ thì biết đứng lại, tập trung, biết kiểm soát cảm xúc khi trật và biết thử lại hết lần này đến lần khác. Chỉ vậy thôi, nhưng tôi cảm nhận rất rõ nó đã lớn hơn trước — vì nó tự vượt qua được những thử thách nhỏ đầu tiên qua một món đồ chơi đơn giản.
Có thể sau này nó sẽ không còn chơi Kendama nữa. Có thể sẽ là một trò khác, một thử thách khác. Nhưng tôi nghĩ điều tôi muốn giữ lại không phải là trò chơi, mà là những buổi chiều hai cha con đứng cạnh nhau, cùng thất bại, cùng cười, cùng làm lại.
Nếu bạn đang có con nhỏ, có lẽ cũng không cần phải là một trò chơi kiểu Nhật như Kendama. Chỉ cần một thứ gì đó đủ đơn giản để cùng làm với nhau — xếp hình, đá bóng, chơi bài, hay bất kỳ trò gì hai người có thể cùng thử và cùng sai.
Đôi khi sự kết nối không đến từ những điều lớn lao. Nó đến từ một quả bóng gỗ đỏ, vài cái đế lõm, và khoảnh khắc bạn nhận ra con mình đã lớn thêm một chút.
